Ο καπνός και τα πολύτιμα μυστικά του

Τίτλος σειράς: Ο καπνός και τα πολύτιμα μυστικά του

Υπότιτλος Σειράς:  Η ιστορία του καπνού στην Ελλάδα. Ιστορική αναδρομή στην αξία και σπουδαιότητα του καπνού.
Αριθμός Επεισοδίων: 10
Διάρκεια επεισοδίου:  45 – 50 λεπτά
Είδος: Σειρά Ιστορικών Ντοκιμαντέρ

  • Ο καπνός αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα γεωργικά  και εξαγωγικά προϊόντα της χώρας στις αρχές του 20ου αιώνα και η καλλιέργειά του αποτέλεσε διαχρονικά ένα σημαντικό κεφάλαιο της εθνικής οικονομίας.
  • Τα ελληνικά καπνά ήταν και παραμένουν ακόμα ποιοτικά ανάμεσα στα καλύτερα παγκοσμίως. Ιστορικά ωστόσο ο καπνός σκιαγραφεί ένα μεγάλο μέρος της νεότερης αλλά και της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.
  • Επηρέασε τη διαμόρφωση νέων κοινωνικών τάξεων και πυροδότησε τη δημιουργία του εργατικού κινήματος στη χώρα.
  • Οδήγησε στην ανάπτυξη τόσο της βιομηχανίας όσο και του τραπεζικού κλάδου.
  • Η εργασία στον τομέα του καπνού υπήρξε καταλυτική και στο θέμα της αποκατάσταση των προσφυγικών πληθυσμών από τη Μικρά Ασία.
  • Παράλληλα, η εμπορία του καπνού συντέλεσε στη δημιουργία μιας ιδιαίτερης αισθητικής που εκφράστηκε μέσα από την αρχιτεκτονική των καπναποθηκών και των μεγάρων των καπνεμπόρων, το σχεδιασμό των αντικειμένων που σχετίζονταν με το κάπνισμα αλλά και των διαφημιστικών σημάτων και αφισών μιας σειράς ελληνικών καπνοβιομηχανιών.

Οι πόλεις του Καπνού

Η εργασία στον τομέα της επεξεργασίας του καπνού και της βιομηχανικής παραγωγής τσιγάρων συντέλεσε στην ανάπτυξη πόλεων όπως η Καβάλας, η Ξάνθη, η Δράμα, το Κιλκίς, η Φλώρινα, οι Σέρρες, ο Βόλος, το Αγρίνιο, η Κατερίνη και πολλές άλλες. Στις αρχές του 20ου αιώνα οι οικονομίες πολλών ελληνικών πόλεων στηρίζονταν αποκλειστικά στην καλλιέργεια, την επεξεργασία και την πώληση του καπνού. Ιδιαίτερα σε παραθαλάσσιες πόλεις η καθημερινή ζωή σχετίζονταν άμεσα με τον ακατάπαυστο κύκλο επεξεργασίας και δεματοποίησης του καπνού ο οποίος κατόπιν εξάγονταν στις ευρωπαϊκές κυρίως μητροπόλεις.


Ενδεικτική Θεματολογία

  • Γεωγραφικός προσδιορισμός (κέντρα παραγωγής και επεξεργασίας του καπνού στην Ελλάδα).
  • Τα ανατολικά καπνά και το μέγεθος παραγωγής τους.
  • Η καλλιέργεια του φυτού. Είδη και χαρακτηριστικά ( η σπορά, τα καπνοχώραφα, η συγκομιδή, το αρμάθιασμα, η ξήρανση, το παστάλιασμα, το χωρικό δέμα, η αποθήκευση, η αξιολόγηση)
  • Η επεξεργασία των φύλλων του καπνού μέχρι την κατασκευή των σιγαρέτων
  • Η μεταφορά και το εμπόριο του καπνού. Το δίκτυο των εξαγωγών.
  • Τα πρόσωπα του εμπορίου. Οι ελληνικές και οι ξένες εταιρείες. Τα μονοπώλια του καπνού (Αυστρία, Ουγγαρία, Τσοχοσλαβακίας, Πολωνίας, Ιταλίας, Γαλλίας και Σουηδίας).
  • Το καπνεργατικό κίνημα και οι απεργίες του 1914 και του 1936.
  • Η καθημερινότητα των καπνεργατών και των καπνεργατριών.
  • Ο καπνός και το προσφυγικό ζήτημα
  • Οι καπναποθήκες ή καπνομάγαζα και η εξέλιξή τους (αρχιτεκτονική, χωροθέτηση, υλικά κατασκευής, σχήμα, οργάνωση, φωτισμός).
  • Παράλληλες ιστορίες των καπναποθηκών ( η χρήση τους κατά την διάρκεια μεγάλων γεγονότων).
  • Η σημερινή εκμετάλευση και χρήση των καπναποθηκών.
  • Οι νέες κοινωνικές τάξεις
  • Οι κύριες και οι ιατρικές χρήσεις του καπνού.
  • Το τσιγάρο
  • Γυναίκες και καπνός
  • Η τέχνη στην υπηρεσία της διαφήμισης του καπνού και του τσιγάρου